Recruitment Testleri
Belli bir şiddetteki sesin hasta kulak tarafından daha şiddetli işitilmesinde recruitment fenomeni vardır. 1936’da Fowler otosklerozun tanısı için otosklerozlu hastalara eşik üstünden daha şiddetli değerde ses vermeyi denemiş bu deneme sonucunda sensöri-neural işitme kaybı olan kişilerde ses şiddetinin artmasıyla birlikte ses yüksekliğinin anormal derecede büyüdüğünü saptamıştır.
Yani belli bir şiddetteki ses hasta kulağın normal kulağa oranla daha şiddetli işitebilmesi durumudur. Veya hasat kulakta iyi kulağa göre daha az fiziki şiddete eşit bir ses algılanmasıdır.
RECRUİTMENT koklear ve 8. sinir patolojilerinde görülür. Buda ya corti cisimciklerinin veya sinir liflerinin harabiyetini gösterir.
Ters Recruitment (D. Recruitment)
Burada ses yüksekliğinin yavaş yavaş büyümesidir. Bu da 8. sinir ve koklear lezyonlarla ilgilidir. Klinikte kullanılan 3 tip Recruitment testi vardır:
1- ABLB (Alternate Binavral Loudness Balance): Fowler testide denir. Burada iki taraflı değişen ses yüksekliğini eşitleme esasına göre test yapılır.
2- MLB (Monoaural Loudness Balance): Tek taraflı ses yüksekliğini eşitleme testi.
3- Metz Recruitment
ABLB Testi (Alternate Binavral Loudness Balance Test)(Fowler Testi)
İki taraflı değişen ses yüksekliğini eşitleme testi. Fowler’in bulduğu bu testi yapabilmek için iki kulak saf ses işitme arasında en az 25 dB en fazla 55 dB fark olmalıdır.
Test Tekniği: Test iki kanallı bir odiyometre ile yapılır. Kulakların birinde işitme normaldir, test edilen frekansta her iki kulak işitmesi arasında 25 dB den fazla fark vardır. Aynı frekansta iki kulak arasındaki ses şiddetinin ayarlanması ile yapılır. En iyi 4000 Hz’de RECRUİTMENT alınır. Dikey (ventikal) birbirine paralel iki çizgi çizilir. Çizginin bir tanesi normal kulak, diğeri hasta kulak kabul edilir. dB değeri çizgiler üzerinde işaretlenir.
Hastaya her iki kulağa ses verileceği ve her iki kulağında da aynı sesi duyduğunda cevap vermesi istenir.
Örn:
I. etapta iyi kulağa 4000 Hz’de işitme eşik değeri 10 dB ise 20 dB ileve edilerek 30 dB’lik saf ses 1 sn süre ile iyi kulağa verilir. Daha sonra diğer kanalda hasta kulağın eşik seviyesinden itibaren arttırılarak, saf ses verilerek, hastadan, iyi kulağından ve hasta kulağından duyduğu seslerin aynı derecede duyduğunu saptadığı anı bildirmesi istenir ve hasta kulakta tespit edilen dB seviyesi çizgi üzerinde işaretlenir.
II. etapta iyi kulağa verilen 30 dB’in üzerine 20 dB daha ilave edilir. 50 dB’lik saf ses dinletilirken diğer kanaldan hasta kulağa arttırılarak saf ses verilir. Yine hastadan eşit duyduğu anı bildirmesini isteriz. Bu da dB çizgisinde işaretlenir.
III. etapta ise iyi kulağa verilen 50 dB üzerine 20 dB ilave edilerek 70 dB saf ses iyi kulağa dinletilir. Yine diğer kulağa ses arttırılarak dinletilir. Hastadan sesi her iki kulaktan eşit şiddette duyduğu anı söylemesi istenir. dB değeri çizgi üzerinde işaretlenir.
Böylece bu arttırımlarla dengeleme 3 kez yapılmış olur. Çizgiler üzerinde her iki kulak için işaretlenen dB’ler birleştirilir. Böylece iletim tipi işitme kayıplarında çizgilerin burada olduğu gib birbirine paralel kaldığı görülür. Burada RECRUİTMENT yok denilir.
Sensöri-neural işitme kayıplarında çizgilerin hasta kulak tarafından 1 noktaya doğru ışınlandığı görülür. Burada RECRUİTMENT (+) dir.
Çizgilerin birbirinden uzaklaşarak sonsuza doğru gittiği görülürse TERS RECRUİTMENT fenomeni vardır denir. Bu durum retrokoklear patolojilerde görülür.
MLB Testi (Monoaural Loudness Balance Test)
Tek taraflı ses yüksekliğini eşitleme testidir. Bu metod iki taraflı işitme kayıplarında 25 dB den daha az fark olan (iki kulak arasında) kişilerde RECRUİTMENT aranmasıdır. Test tek kulakla yapılır. Esası; fowler testindeki gibi kokleanın hassasiyetini ve ayırdetme niteliğine dayanılarak yapılır. Bu testlerden biri Luscheler ve Zwislock testidir.
Luscheler ve Zwislock Test: Hasta kulaktan normale nazaran daha az fizik şiddetine eşit bir ses alınabilmesi RECRUİTMENT’in esasını oluşturduğuna göre bu şiddeti saptamak suretiyle RECRUİTMENT’i endirek yolla saptamanın mümkün olabileceği düşünülmüştür. Bu testi 30 dB’den daha az kayıplarda uygulamak fayda vermez.
Lüscher testi nde(ses yükseklik farkı) ses güçleri SİSİ testindeki gibi uygulanır. Test frekansı ve seviyede SİSİ testindeki gibi tesbit edilir. 60 dB’lik ana seviye 0,5 sn ritim ile 4dB, 2dB, 1dB, 0.8dB, 0.6dB ve 0.4dB modüle edilir. Denek sürekli bir sesmi yoksa modül bir sesmi işittiğini bildirmelidir. Eğer 1dB’in üzerinde bir modülasyonda sürekli ses işittiğini belirtirse bu bir retrococlear işitme bozukluğudur. Eğer 1dB veya bunun altında bir modülasyonda hala modülasyonları işitiyorsa bu bir coclear işitme bozukluğudur.
Test Tekniği: Önce hastanın pure-tone eşiği tesbit edilir. Genellikle 1000-2000 ve 4000 Hz’de yapılır. Çünkü koklear lezyonların en çok görüldüğü frekanslar olduğu için bu frekanslardaki duyma eşik değerlerine 25 dB ilave ile teste başlanır. Örneğin: 1000 Hz’de hastanın duyma eşiği 20 dB ise 20+25 = 45 dB eder.
Modilasyon frekansı genellikle 3’e ayarlanır. Modilasyon düğmesinde 5’den başalamak üzere aşağı doğru taramaya başlanır. Modilasyon frekansı küçültülürken hastaya soracağımız soru, sesi kesik mi düz mü duyuyorsun diye sorulur. Hasta sesin kesik geldiğini söylediği sürece Modilasyonları küçültürüz. Bu işlem hasta sesi düz duyuncaya kadar devam eder. Sesi düz duyduğu nokta saptanarak işaretlenir. Aynı işlem 1000-2000-4000 Hz’lerdeki duyma eşiklerine 25 dB ilave ile verilen devamlı puretone seslerde yapılır. Ve bu 3 frekanstaki değerler toplamı 3’e bölünür. Çıkan ortalama sonucuna göre değerlendirme yapılır.
Örneğin:
1000 Hz 20+25=45 dB mod 2
2000 Hz 25+25=50 dB mod 1.5
4000 Hz 35+25=60 dB mod 0.50
4.0
4.0/3=1.3 çıkan sonuç
Değerlendirme şu tabloya göre yapılır.
Mod 5,4,3 = Ters Recruitment
Mod 2,1.5,1 = Normal
Mod 0.7, 0.50, 0.25, 0.1 = Recruitment
Fowler, ABLB, MLB subjektif testlerdir. Kişinin kültür seviyesi, fizyolojik adaptasyonu ve genel durumu testlerin güvenirliliğini etkilemektedir. Koklear ve retrokoklear patolojilerin tesbiti için daha objektif test olan METZ RECRUİTMENT testini bulmuştur.
Metz Recruitment
Stapes kasının kavisinde veya arkında efferent (götürücü) yol koklear sinir, afferent (getirici) yol ise facial sinirdir. Koklear sinir yolu ise uyarılan facial sinirin stapedial dalı ile satpes kasında bir kasılma olduğu saptanmıştır.
Refleks’in görüldüğü en son dB frekans değerinden Hava yolu işitmesinin dB değeri çıkarılmasıyla reflex hassasiyet eşiği bulunur. Metz reflex hassasiyet eşiğinin 60 dB’in altında olan vakalarda recruitmentin pozitif olduğunu 60 dB’den büyük olan reflex hassasiyet eşiğinde recruitment’in negatif olduğunu gösstermiştir.
Örneğin: Hava yolu eşik değeri 30 dB olan bir kişide 85 dB’de reflex aldığımızda 85-30=55 dB Metz pozitif yani recruitment fenomeni vardır denir.
100 Hz’de reflex aldığımızda 100-30=70 dB metz negatif yani Recruitment fenomeni yoktur denir.
Reflex devam süresi normalde 10-20sn’dir. 10 sn sürenin altına düşmesi halinde koklear sinirin taşıma potansiyeli düştüğünden bir retrokoklear patoloji düşünülür. Ancak frekans değiştirildiğinde reflex tekrar görülür ve devam süresi yine azalmıştır. Acustik reflex bazen normal insanlarda bile 4000 Hz de alınmayabilir.
Belli bir şiddetteki sesin hasta kulak tarafından daha şiddetli işitilmesinde recruitment fenomeni vardır. 1936’da Fowler otosklerozun tanısı için otosklerozlu hastalara eşik üstünden daha şiddetli değerde ses vermeyi denemiş bu deneme sonucunda sensöri-neural işitme kaybı olan kişilerde ses şiddetinin artmasıyla birlikte ses yüksekliğinin anormal derecede büyüdüğünü saptamıştır.
Yani belli bir şiddetteki ses hasta kulağın normal kulağa oranla daha şiddetli işitebilmesi durumudur. Veya hasat kulakta iyi kulağa göre daha az fiziki şiddete eşit bir ses algılanmasıdır.
RECRUİTMENT koklear ve 8. sinir patolojilerinde görülür. Buda ya corti cisimciklerinin veya sinir liflerinin harabiyetini gösterir.
Ters Recruitment (D. Recruitment)
Burada ses yüksekliğinin yavaş yavaş büyümesidir. Bu da 8. sinir ve koklear lezyonlarla ilgilidir. Klinikte kullanılan 3 tip Recruitment testi vardır:
1- ABLB (Alternate Binavral Loudness Balance): Fowler testide denir. Burada iki taraflı değişen ses yüksekliğini eşitleme esasına göre test yapılır.
2- MLB (Monoaural Loudness Balance): Tek taraflı ses yüksekliğini eşitleme testi.
3- Metz Recruitment
ABLB Testi (Alternate Binavral Loudness Balance Test)(Fowler Testi)
İki taraflı değişen ses yüksekliğini eşitleme testi. Fowler’in bulduğu bu testi yapabilmek için iki kulak saf ses işitme arasında en az 25 dB en fazla 55 dB fark olmalıdır.
Test Tekniği: Test iki kanallı bir odiyometre ile yapılır. Kulakların birinde işitme normaldir, test edilen frekansta her iki kulak işitmesi arasında 25 dB den fazla fark vardır. Aynı frekansta iki kulak arasındaki ses şiddetinin ayarlanması ile yapılır. En iyi 4000 Hz’de RECRUİTMENT alınır. Dikey (ventikal) birbirine paralel iki çizgi çizilir. Çizginin bir tanesi normal kulak, diğeri hasta kulak kabul edilir. dB değeri çizgiler üzerinde işaretlenir.
Hastaya her iki kulağa ses verileceği ve her iki kulağında da aynı sesi duyduğunda cevap vermesi istenir.
Örn:
I. etapta iyi kulağa 4000 Hz’de işitme eşik değeri 10 dB ise 20 dB ileve edilerek 30 dB’lik saf ses 1 sn süre ile iyi kulağa verilir. Daha sonra diğer kanalda hasta kulağın eşik seviyesinden itibaren arttırılarak, saf ses verilerek, hastadan, iyi kulağından ve hasta kulağından duyduğu seslerin aynı derecede duyduğunu saptadığı anı bildirmesi istenir ve hasta kulakta tespit edilen dB seviyesi çizgi üzerinde işaretlenir.
II. etapta iyi kulağa verilen 30 dB’in üzerine 20 dB daha ilave edilir. 50 dB’lik saf ses dinletilirken diğer kanaldan hasta kulağa arttırılarak saf ses verilir. Yine hastadan eşit duyduğu anı bildirmesini isteriz. Bu da dB çizgisinde işaretlenir.
III. etapta ise iyi kulağa verilen 50 dB üzerine 20 dB ilave edilerek 70 dB saf ses iyi kulağa dinletilir. Yine diğer kulağa ses arttırılarak dinletilir. Hastadan sesi her iki kulaktan eşit şiddette duyduğu anı söylemesi istenir. dB değeri çizgi üzerinde işaretlenir.
Böylece bu arttırımlarla dengeleme 3 kez yapılmış olur. Çizgiler üzerinde her iki kulak için işaretlenen dB’ler birleştirilir. Böylece iletim tipi işitme kayıplarında çizgilerin burada olduğu gib birbirine paralel kaldığı görülür. Burada RECRUİTMENT yok denilir.
Sensöri-neural işitme kayıplarında çizgilerin hasta kulak tarafından 1 noktaya doğru ışınlandığı görülür. Burada RECRUİTMENT (+) dir.
Çizgilerin birbirinden uzaklaşarak sonsuza doğru gittiği görülürse TERS RECRUİTMENT fenomeni vardır denir. Bu durum retrokoklear patolojilerde görülür.
MLB Testi (Monoaural Loudness Balance Test)
Tek taraflı ses yüksekliğini eşitleme testidir. Bu metod iki taraflı işitme kayıplarında 25 dB den daha az fark olan (iki kulak arasında) kişilerde RECRUİTMENT aranmasıdır. Test tek kulakla yapılır. Esası; fowler testindeki gibi kokleanın hassasiyetini ve ayırdetme niteliğine dayanılarak yapılır. Bu testlerden biri Luscheler ve Zwislock testidir.
Luscheler ve Zwislock Test: Hasta kulaktan normale nazaran daha az fizik şiddetine eşit bir ses alınabilmesi RECRUİTMENT’in esasını oluşturduğuna göre bu şiddeti saptamak suretiyle RECRUİTMENT’i endirek yolla saptamanın mümkün olabileceği düşünülmüştür. Bu testi 30 dB’den daha az kayıplarda uygulamak fayda vermez.
Lüscher testi nde(ses yükseklik farkı) ses güçleri SİSİ testindeki gibi uygulanır. Test frekansı ve seviyede SİSİ testindeki gibi tesbit edilir. 60 dB’lik ana seviye 0,5 sn ritim ile 4dB, 2dB, 1dB, 0.8dB, 0.6dB ve 0.4dB modüle edilir. Denek sürekli bir sesmi yoksa modül bir sesmi işittiğini bildirmelidir. Eğer 1dB’in üzerinde bir modülasyonda sürekli ses işittiğini belirtirse bu bir retrococlear işitme bozukluğudur. Eğer 1dB veya bunun altında bir modülasyonda hala modülasyonları işitiyorsa bu bir coclear işitme bozukluğudur.
Test Tekniği: Önce hastanın pure-tone eşiği tesbit edilir. Genellikle 1000-2000 ve 4000 Hz’de yapılır. Çünkü koklear lezyonların en çok görüldüğü frekanslar olduğu için bu frekanslardaki duyma eşik değerlerine 25 dB ilave ile teste başlanır. Örneğin: 1000 Hz’de hastanın duyma eşiği 20 dB ise 20+25 = 45 dB eder.
Modilasyon frekansı genellikle 3’e ayarlanır. Modilasyon düğmesinde 5’den başalamak üzere aşağı doğru taramaya başlanır. Modilasyon frekansı küçültülürken hastaya soracağımız soru, sesi kesik mi düz mü duyuyorsun diye sorulur. Hasta sesin kesik geldiğini söylediği sürece Modilasyonları küçültürüz. Bu işlem hasta sesi düz duyuncaya kadar devam eder. Sesi düz duyduğu nokta saptanarak işaretlenir. Aynı işlem 1000-2000-4000 Hz’lerdeki duyma eşiklerine 25 dB ilave ile verilen devamlı puretone seslerde yapılır. Ve bu 3 frekanstaki değerler toplamı 3’e bölünür. Çıkan ortalama sonucuna göre değerlendirme yapılır.
Örneğin:
1000 Hz 20+25=45 dB mod 2
2000 Hz 25+25=50 dB mod 1.5
4000 Hz 35+25=60 dB mod 0.50
4.0
4.0/3=1.3 çıkan sonuç
Değerlendirme şu tabloya göre yapılır.
Mod 5,4,3 = Ters Recruitment
Mod 2,1.5,1 = Normal
Mod 0.7, 0.50, 0.25, 0.1 = Recruitment
Fowler, ABLB, MLB subjektif testlerdir. Kişinin kültür seviyesi, fizyolojik adaptasyonu ve genel durumu testlerin güvenirliliğini etkilemektedir. Koklear ve retrokoklear patolojilerin tesbiti için daha objektif test olan METZ RECRUİTMENT testini bulmuştur.
Metz Recruitment
Stapes kasının kavisinde veya arkında efferent (götürücü) yol koklear sinir, afferent (getirici) yol ise facial sinirdir. Koklear sinir yolu ise uyarılan facial sinirin stapedial dalı ile satpes kasında bir kasılma olduğu saptanmıştır.
Refleks’in görüldüğü en son dB frekans değerinden Hava yolu işitmesinin dB değeri çıkarılmasıyla reflex hassasiyet eşiği bulunur. Metz reflex hassasiyet eşiğinin 60 dB’in altında olan vakalarda recruitmentin pozitif olduğunu 60 dB’den büyük olan reflex hassasiyet eşiğinde recruitment’in negatif olduğunu gösstermiştir.
Örneğin: Hava yolu eşik değeri 30 dB olan bir kişide 85 dB’de reflex aldığımızda 85-30=55 dB Metz pozitif yani recruitment fenomeni vardır denir.
100 Hz’de reflex aldığımızda 100-30=70 dB metz negatif yani Recruitment fenomeni yoktur denir.
Reflex devam süresi normalde 10-20sn’dir. 10 sn sürenin altına düşmesi halinde koklear sinirin taşıma potansiyeli düştüğünden bir retrokoklear patoloji düşünülür. Ancak frekans değiştirildiğinde reflex tekrar görülür ve devam süresi yine azalmıştır. Acustik reflex bazen normal insanlarda bile 4000 Hz de alınmayabilir.
