Vestibüler Sistem Muayenesi
Vestibüler sistem kalorik mekanik elektriki stimuluslarla uyarıldığı zaman veya labirent disfonksiyonunda nistagmus ile birlikte pramidal sistem ve sebeller sistem belirtileri de izlenir. Bu belirtiler aynı tarafa doğru sapmadır. Bu sapma en iyi romberg testi ile gözlenir.
Romberg Testi:
Hasta hazırol vaziyetinde ayak topukları ve uçları bitişik durumda durur, hastaya gözlerini kapaması söylenir. Bu durumda amaç hastanın uzayda oryantasyon bilgisi veren organlardan yoksun bırakılması derin duyunun ortadan kalkması ve dayanma düzleminin asgari yüzeye indirilmesidir. En ufak bir sapma veya hastanın sağa sola hareket etmesi pozitif test olarak kabul edilir. Hastanın deviye olduğu tarafta kas tonusu azalmıştır.
Başın pozisyonu sapma yönünü etkiler, sol labirentte parazi hali var ise hasta sola doğru düşer, eğer baş sağa doğru çevrilirse öne, sola doğru çevrilirse düşme arkaya doğru olur. Santral tip lezyonlarda hasta küçük küçük çemberler çizer ve başın pozisyonu düşme yönünü etkilemez. Serebeller nedenlerle meydana çıkan düşmeler genellikle yana ve arkaya doğrudur. Ve gözlerin açık veya kapalı durması düşmeyi etkilemez. Dayanma düzeyini asgariye indirerek yani hastaya tek ayak üzerinde durması söylenerek daha hassas romberg testi yapılabilir. Bu durumda hasta olan tarafta test positif çıkar.
İşaret Deneyi: (= Post-pointing = Koordinasyon testleri)
Hasta oturur pozisyonda ellerini birbirine paralel olarak ileri doğru uzatır ve önceden belirlenen bir noktaya dokunması istenir. Test önce gözler açık, sonra gözler kapalı olarak tekrarlanır. Lezyon tarafında noktayı aşma görülür.
Parmak-Burun Testi:
Hastaya gerilmiş kolunun parmağı ile bir yay çizerek ilk önce gözler açık sonra kapalı olarak burnuna dokunması söylenir. Serebeller hastalıklarda tremor ve dissinerji görülür.
Parmak Testi:
Hastanın yana gerilmiş kollarını bir ark çizerek işaret parmaklarını birbirine dokundurması ile yapılır. Bu testte ilk önce gözler açık, sonra gözler kapalı olarak yağtırılır. Patolojik hallerde dismetri görülür. Kolları öne uzanmış bilekleri sabit halde olan hastalar pronasyon ve süpünasyon yaptırılır. Lezyon olan tarafta inkoordinasyon görülür (Disdiodokinezi).
Yürüme Testi:
Hastaya 10 metre kadar düz bir çizgi üzerinde ileriye doğru yürümesi söylenir. Hasta önce gözler açık sonra kapalı olarak yürütülür. Test aynı şekilde geriye doğru yürütülere tekrarlanır. Eğer periferik vestibüler bir lezyon varsa hasta düz çizgi üstünde yürüyemez ve lezyon tarafına sapar. Hasta geri döndürüldüğü zaman aynı tarafa saparak yürüyeceğinden ilk doğrultusuna dikey bir konuma geçer ve böylece yıldız biçimi yürüyüş adı verilen durum izlenir.
Santral lezyonlarda hasta dengesini sağlıyamadığı için normal adım atamaz ve küçük küçük adım larla yürür. Serebeller lezyonlarda hasta ayaklarını birbirinden açarak dayanma yüzeyini genişletmeye çalışarak yürür (Ördek yürüyüşü).
Vago-Vagal Refleks:
Vestibüler belirtilerle birlikte hastalarda bulantı, kusma, sararma, terleme, fenalık hissi ve ölüm korkusu gibi belirtilerde gözlenebilir. Periferik lezyonlarda bu belirtiler çok şiddetlidir, santral lezyonlarda ise siliktir. Bu belirtiler vestibüler yolların 9. ve 10. sinir çekirdeklerine çok yakın olması ile meydana çıktığı söylenir.
Vestibüler sistemin muayenesi esnasında veya vestibüler sistem hekim tarafından stimüle edildiğinde ve labirent disfonksiyonunda görülen en önemli objektif bulgu nistagmustur. Bu nedenle nistagmusu ve vestibüler sistemi stimüle eden labirenter testleri kısaca gözden geçirmek faydalı olur kanısındayız.
Vestibüler sistem kalorik mekanik elektriki stimuluslarla uyarıldığı zaman veya labirent disfonksiyonunda nistagmus ile birlikte pramidal sistem ve sebeller sistem belirtileri de izlenir. Bu belirtiler aynı tarafa doğru sapmadır. Bu sapma en iyi romberg testi ile gözlenir.
Romberg Testi:
Hasta hazırol vaziyetinde ayak topukları ve uçları bitişik durumda durur, hastaya gözlerini kapaması söylenir. Bu durumda amaç hastanın uzayda oryantasyon bilgisi veren organlardan yoksun bırakılması derin duyunun ortadan kalkması ve dayanma düzleminin asgari yüzeye indirilmesidir. En ufak bir sapma veya hastanın sağa sola hareket etmesi pozitif test olarak kabul edilir. Hastanın deviye olduğu tarafta kas tonusu azalmıştır.
Başın pozisyonu sapma yönünü etkiler, sol labirentte parazi hali var ise hasta sola doğru düşer, eğer baş sağa doğru çevrilirse öne, sola doğru çevrilirse düşme arkaya doğru olur. Santral tip lezyonlarda hasta küçük küçük çemberler çizer ve başın pozisyonu düşme yönünü etkilemez. Serebeller nedenlerle meydana çıkan düşmeler genellikle yana ve arkaya doğrudur. Ve gözlerin açık veya kapalı durması düşmeyi etkilemez. Dayanma düzeyini asgariye indirerek yani hastaya tek ayak üzerinde durması söylenerek daha hassas romberg testi yapılabilir. Bu durumda hasta olan tarafta test positif çıkar.
İşaret Deneyi: (= Post-pointing = Koordinasyon testleri)
Hasta oturur pozisyonda ellerini birbirine paralel olarak ileri doğru uzatır ve önceden belirlenen bir noktaya dokunması istenir. Test önce gözler açık, sonra gözler kapalı olarak tekrarlanır. Lezyon tarafında noktayı aşma görülür.
Parmak-Burun Testi:
Hastaya gerilmiş kolunun parmağı ile bir yay çizerek ilk önce gözler açık sonra kapalı olarak burnuna dokunması söylenir. Serebeller hastalıklarda tremor ve dissinerji görülür.
Parmak Testi:
Hastanın yana gerilmiş kollarını bir ark çizerek işaret parmaklarını birbirine dokundurması ile yapılır. Bu testte ilk önce gözler açık, sonra gözler kapalı olarak yağtırılır. Patolojik hallerde dismetri görülür. Kolları öne uzanmış bilekleri sabit halde olan hastalar pronasyon ve süpünasyon yaptırılır. Lezyon olan tarafta inkoordinasyon görülür (Disdiodokinezi).
Yürüme Testi:
Hastaya 10 metre kadar düz bir çizgi üzerinde ileriye doğru yürümesi söylenir. Hasta önce gözler açık sonra kapalı olarak yürütülür. Test aynı şekilde geriye doğru yürütülere tekrarlanır. Eğer periferik vestibüler bir lezyon varsa hasta düz çizgi üstünde yürüyemez ve lezyon tarafına sapar. Hasta geri döndürüldüğü zaman aynı tarafa saparak yürüyeceğinden ilk doğrultusuna dikey bir konuma geçer ve böylece yıldız biçimi yürüyüş adı verilen durum izlenir.
Santral lezyonlarda hasta dengesini sağlıyamadığı için normal adım atamaz ve küçük küçük adım larla yürür. Serebeller lezyonlarda hasta ayaklarını birbirinden açarak dayanma yüzeyini genişletmeye çalışarak yürür (Ördek yürüyüşü).
Vago-Vagal Refleks:
Vestibüler belirtilerle birlikte hastalarda bulantı, kusma, sararma, terleme, fenalık hissi ve ölüm korkusu gibi belirtilerde gözlenebilir. Periferik lezyonlarda bu belirtiler çok şiddetlidir, santral lezyonlarda ise siliktir. Bu belirtiler vestibüler yolların 9. ve 10. sinir çekirdeklerine çok yakın olması ile meydana çıktığı söylenir.
Vestibüler sistemin muayenesi esnasında veya vestibüler sistem hekim tarafından stimüle edildiğinde ve labirent disfonksiyonunda görülen en önemli objektif bulgu nistagmustur. Bu nedenle nistagmusu ve vestibüler sistemi stimüle eden labirenter testleri kısaca gözden geçirmek faydalı olur kanısındayız.
