Fortell AI 2.0: İşitme Cihazlarında Yapay Zekâ Gürültülü Ortamda Konuşmayı Gerçekten Daha Anlaşılır Hale Getirebilir mi?

Fortell AI 2.0: İşitme Cihazlarında Yapay Zekâ Gürültülü Ortamda Konuşmayı Gerçekten Daha Anlaşılır Hale Getirebilir mi?​

Yapay zekâ destekli işitme cihazlarında yeni bir dönem mi başlıyor? Fortell AI 2.0, 50 saatlik gerçek yaşam deneyimi ve laboratuvar verileriyle özellikle gürültülü ortamlarda konuşmayı ayırt etme konusunda dikkat çekiyor. Ancak eldeki kanıtlar bu teknolojinin gerçekten ne kadar ileri gittiğini söylemek için yeterli mi?

İşitme cihazı teknolojisindeki en zor problemlerden biri aslında sesleri yükseltmek değildir. Asıl sorun, kullanıcının duymak istediği konuşmayı diğer konuşmalardan ve çevresel gürültülerden ayırabilmektir.

Sessiz bir odada konuşmayı anlamak, günümüzde gelişmiş işitme cihazlarının büyük bölümünün oldukça başarılı olduğu bir görevdir. Ancak restoran, kafe, toplu taşıma, kalabalık aile toplantıları veya birden fazla kişinin aynı anda konuştuğu ortamlarda durum değişir.

Bu problem literatürde “cocktail party problem” olarak bilinir.

Fortell AI 2.0 tam olarak bu probleme odaklanıyor. Şirketin yeni nesil yapay zekâ modeli, mevcut Fortell işitme cihazlarının donanımını değiştirmeden, daha geniş gerçek yaşam sesleriyle yeniden eğitildi. Şirketin Ağustos 2026'da yayımladığı teknik veriler, AI 2.0'ın önceki AI 1.0 modeline kıyasla konuşma-gürültü oranında ortalama 2,13 dB iyileşme sağladığını bildiriyor. En zorlu koşullardan birinde ise fark 4,1 dB'ye kadar çıkıyor.

Ancak 10 Eylül 2026'da HearingTracker'da yayımlanan yeni bir kullanıcı deneyimi, bu teknolojinin laboratuvar dışındaki kullanımına ilişkin dikkat çekici gözlemler de ortaya koydu.

Fortell AI 2.0 nedir?​

Fortell, klasik işitme cihazı yaklaşımından farklı olarak yapay zekâyı yalnızca “ortamı tanımlamak” için kullanmak yerine, sesleri mümkün olduğunca ayrı kaynaklar şeklinde işlemeyi hedefliyor.

Geleneksel yaklaşımda işitme cihazı; konuşma, trafik, tabak-çatal sesi ve diğer insanların konuşmaları gibi birçok akustik bileşeni aynı ses sahnesinin parçaları olarak işler. Yönlü mikrofonlar ve gürültü azaltma algoritmaları istenmeyen sesleri azaltabilir ancak özellikle başka insanların konuşmalarıyla hedef konuşma aynı frekans aralığında bulunduğunda problem oldukça zorlaşır.

Fortell'in Spatial AI yaklaşımında ise dört mikrofon üzerinden elde edilen zamanlama, seviye, spektral ve mekânsal bilgiler kullanılarak ses kaynaklarının nereden geldiği ve bunların ne tür sesler olduğu tahmin edilmeye çalışılıyor. Ardından hedef konuşma güçlendirilirken rakip konuşmalar ve çevresel gürültüler azaltılıyor.

Bu nedenle Fortell'in yaklaşımını yalnızca “gürültü azaltma” olarak tanımlamak eksik kalabilir.

Daha doğru ifade, yapay zekâ tabanlı konuşma-kaynak ayrıştırma ve uzamsal ses işleme olacaktır.

AI 2.0 ile ne değişti?​

Fortell AI 2.0, tamamen yeni bir işitme cihazı donanımı olarak piyasaya çıkmadı.

Buradaki önemli nokta şu:

AI 2.0 esas olarak bir yazılım ve yapay zekâ modeli güncellemesi.

Fortell, ilk modelde daha büyük ölçüde sentetik eğitim verilerinden yararlanırken AI 2.0 modelinin eğitiminde restoranlar, kafeler, trenler, otobüsler, otomobiller, inşaat alanları, yankılı ofisler ve yaşam alanları gibi gerçek ortamlardan toplanan ses kayıtlarını artırdığını bildiriyor.

Buna ek olarak bazı klasik dijital sinyal işleme algoritmalarının da geliştirildiği belirtiliyor.

Bu yaklaşımın arkasındaki fikir oldukça önemli.

Çünkü gerçek yaşam akustiği, laboratuvardaki basit bir “konuşma + sabit gürültü” senaryosundan çok daha karmaşıktır. İnsanlar hareket eder, aynı anda konuşur, sesler duvarlardan yansır, araçlar yaklaşır ve uzaklaşır, gürültünün karakteri sürekli değişir.

Dolayısıyla yapay zekânın gerçek dünyadaki sesleri daha iyi işleyebilmesi için gerçek dünyanın akustik karmaşıklığını eğitim verisine mümkün olduğunca dahil etmek mantıklı bir mühendislik yaklaşımıdır.

Fortell AI 2.0'ın laboratuvar sonuçları ne gösteriyor?​

Fortell'in AI 2.0 değerlendirmesinde aynı fiziksel işitme cihazları kullanılarak AI 1.0 ile AI 2.0 karşılaştırıldı.

Araştırmacılar, KEMAR adlı akustik manken üzerinde toplam 80 zorlu konuşma-gürültü sahnesi oluşturdu.

Bunların:

• 40'ı kafe, tren istasyonu, restoran ve benzeri gerçek ortam gürültülerini,
• 40'ı ise hedef konuşmacıya karşı aynı anda konuşan üç farklı konuşmacıyı içeriyordu.

Testler hem All Voices hem de Front Voices modlarında gerçekleştirildi.

Araştırmacılar SNR'nin yanı sıra HASPI v2, PESQ ve STOI gibi konuşma kalitesi ve anlaşılabilirliğiyle ilişkili ölçütleri de kullandı.

Sonuçlar dikkat çekici:

Ortalama SNR iyileşmesi: 2,13 dB​

80 sahnenin tamamı değerlendirildiğinde AI 2.0'ın AI 1.0'a kıyasla ortalama SNR kazanımı 2,13 dB oldu.

Daha da önemlisi, yapılan 16 farklı karşılaştırmanın tamamında AI 2.0'ın ortalama sonucu daha iyi çıktı ve bunların 15'i istatistiksel olarak anlamlıydı.

En büyük fark: 4,1 dB​

Üç kişinin aynı anda konuştuğu en zorlu senaryolardan birinde All Voices modunda SNR avantajı 1,9 dB'den 5,9 dB'ye yükseldi.

Bu, AI 1.0'a göre 4,1 dB'lik bir iyileşme anlamına geliyor.

Aynı deneyde Front Voices modunda ise AI 2.0'ın toplam SNR avantajı 11,0 dB seviyesine ulaştı.

Ancak burada önemli bir bilimsel ayrım yapmak gerekiyor:

4,1 dB, ortalama sonuç değildir.

Bu, test edilen en başarılı koşullardan birindeki iyileşmedir. Daha gerçekçi genel özet 2,13 dB ortalama iyileşmedir. HearingTracker da bu ayrımın özellikle altını çiziyor.

50 saatlik New York deneyi ne gösterdi?​

HearingTracker yazarı Ben Gailor, Fortell AI 2.0'ı New York'ta yaklaşık 50 saat boyunca kullandı.

Burada deneyin niteliğini doğru anlamak gerekiyor.

Bu çalışma bir klinik araştırma değildi. Tek bir kullanıcının, gerçek yaşam koşullarındaki kişisel deneyimiydi.

Bununla birlikte test edilen ortamlar oldukça ilginçti.

Kullanıcı:

• Manhattan'da yoğun trafik,
• metro,
• kalabalık sokaklar,
• restoran,
• sosyal toplantılar,
• aile yemeği,
• otomobil yolculuğu

gibi farklı akustik koşullarda cihazı kullandı.

Park Avenue'daki dikkat çekici deney​

Deney sırasında Fortell CEO'su Matthew de Jonge kullanıcının önünde konuşurken, Fortell odyoloji direktörü Kathleen Wallace arkasında konuştu.

Front Voices modu açıkken kullanıcı önündeki konuşmacıyı duyarken arkasındaki konuşmacıyı neredeyse hiç duymadığını bildirdi.

Kullanıcı arkasını döndüğünde ise durum tersine döndü.

Bu deney, Fortell'in mekânsal konuşma ayrıştırma yaklaşımının kullanıcı açısından ne anlama geldiğini oldukça basit şekilde gösteriyor:

İşitme cihazı yalnızca “gürültüyü azaltmaya” çalışmıyor; konuşmanın geldiği yönü de işleme kararının bir parçası haline getiriyor.

Genişletmek için tıkla ...

HearingTracker deneyinde araç ve kamyon seslerinin de belirgin biçimde bastırıldığı bildirildi.

Metroda ve restoranda nasıl performans gösterdi?​

50 saatlik deneyin en dikkat çekici taraflarından biri, cihazın yalnızca kontrollü bir gösteride değil, farklı gerçek yaşam ortamlarında denenmiş olmasıydı.

Kullanıcı New York metrosunda tren gürültüsünün belirgin biçimde azaldığını ve istasyon anonslarını daha net duyabildiğini bildirdi.

Brooklyn'de yoğun trafikte eşiyle konuşabildiğini, korna, motosiklet ve çevredeki insanların konuşmalarına rağmen konuşmayı takip edebildiğini belirtti.

Kalabalık bir öğle yemeğinde ise beş yetişkin ve beş çocuğun bulunduğu, çok sayıda kişinin aynı anda konuştuğu ortamda konuşmaları daha az tekrar istemek zorunda kalarak takip ettiğini aktardı.

Ancak bilimsel açıdan bu gözlemler kanıt değil, kullanıcı deneyimidir.

Bu ayrım özellikle işitme cihazı teknolojileri hakkında haber yapılırken önemlidir.

“Front Voices” ve “All Voices” arasındaki fark​

Fortell AI 2.0'ın dikkat çekici özelliklerinden biri, yapay zekânın tek bir çalışma biçimine indirgenmemesi.

Front Voices​

Bu mod, ön taraftaki konuşmaya odaklanıyor ve yanlardan veya arkadan gelen rakip konuşmaları baskılamaya çalışıyor.

Örneğin:

• restoranda karşıdaki kişiyle konuşurken,
• toplantıda konuşmacı önünüzdeyken,
• otomobilde ön koltuktaki kişiyle konuşurken

yararlı olabilir.

Ancak bunun doğal bir dezavantajı da var.

Eğer arkanızda oturan bir kişiyle konuşmak istiyorsanız, sistem onu “istenmeyen rakip konuşma” olarak değerlendirebilir.

Dolayısıyla Front Voices, kullanıcının hangi konuşmayı duymak istediğini ve konuşmacının nerede bulunduğunu bilmesini gerektiriyor.

All Voices​

All Voices ise farklı bir felsefeye sahip.

Bu modda amaç yalnızca öndeki kişiyi izole etmek değil, çevredeki konuşmaları da mümkün olduğunca korurken arka plan gürültüsünü azaltmak.

Bu nedenle grup sohbetleri ve birden fazla kişinin önemli olduğu sosyal ortamlarda daha uygun olabilir.

Bu ayrım, yapay zekânın işitme cihazlarında neden sadece “daha fazla gürültü azaltma” anlamına gelmediğini gösteriyor.

Asıl mesele, hangi sesin bastırılacağına karar vermektir.

Peki bu teknoloji bilimsel olarak gerçekten kanıtlandı mı?​

Burada biraz daha dikkatli olmak gerekiyor.

Fortell AI 2.0'ın teknik sonuçları umut verici olsa da, AI 2.0'ın kendisi için yayımlanan 2,13 dB'lik sonuçlar esas olarak Fortell tarafından gerçekleştirilen kontrollü teknik testlerden geliyor.

Bu nedenle bu sonuçları bağımsız bir klinik çalışmanın sonuçlarıyla eşdeğer görmek doğru olmaz.

Bununla birlikte Fortell'in önceki Spatial AI sistemi hakkında daha güçlü bilimsel veriler bulunuyor.

30 kişilik randomize çalışma​

Fortell'in önceki Spatial AI sistemiyle yapılan çift kör, randomize kontrollü çalışmada 30 deneyimli işitme cihazı kullanıcısı, Fortell cihazını üst düzey bir ticari AI işitme cihazıyla karşılaştırdı.

Çalışmanın en zor koşulunda:

• kontrol cihazında doğru kelime tanıma oranı yaklaşık %7,
• Fortell'de ise %50

olarak bildirildi.

Çalışmada Fortell'in SNR-50 açısından kontrol cihazına göre 9,2 dB avantaj sağladığı raporlandı.

Bu sonuç oldukça etkileyici görünse de yine önemli bir ayrıntı var: Çalışma Fortell ile ilişkili araştırmacıların yer aldığı ve şirket tarafından desteklenen bir araştırmaydı. Dolayısıyla bağımsız tekrar çalışmalarının sonuçları önem taşıyor.

Hakemli bir çalışmada 99/100 sonucu​

Mayıs 2026'da International Journal of Audiology dergisinde yayımlanan başka bir çalışmada 20 yetişkin, Fortell'in Spatial AI sistemini beş büyük işitme cihazı üreticisinin üst düzey cihazlarıyla karşılaştırdı.

Katılımcılar, gürültülü çok konuşmacılı ortamlardaki kayıtları dinleyerek hangi cihazın hedef konuşmacıyı anlamayı daha kolay hale getirdiğini değerlendirdi.

Toplam 100 randomize karşılaştırmanın 99'unda Fortell tercih edildi; bir karşılaştırmada ise eşitlik çıktı.

Ayrıca Fortell için ölçülen ortalama SNR kazanımı 12,2 dB iken karşılaştırılan beş cihazda bu değerler 3,0–5,9 dB arasında bulundu.

Bu çalışma hakemli bir dergide yayımlanmış olması nedeniyle önemli.

Fakat çalışmanın önemli bir sınırlılığı da bulunuyor: Araştırma ekibinin önemli bir bölümü Fortell Research çalışanlarından oluşuyor. Makalenin çıkar çatışması bildiriminde de bu durum açıkça belirtilmiş.

Dolayısıyla sonuçları “Fortell tüm işitme cihazlarından bilimsel olarak daha iyidir” şeklinde yorumlamak doğru olmaz.

Daha doğru yorum şudur:

Fortell'in Spatial AI teknolojisi, kontrollü ve körlenmiş karşılaştırmalarda özellikle çok konuşmacılı gürültülü ortamlarda dikkat çekici performans göstermiştir. Ancak bağımsız laboratuvar ve klinik çalışmalarla doğrulanması gerekmektedir.

Yapay zekâ işitme cihazlarının geleceği neden burada yatıyor olabilir?​

Fortell AI 2.0'ın asıl önemi yalnızca bir markanın yeni modelinden ibaret olmayabilir.

İşitme cihazı endüstrisinde yapay zekânın kullanım şekli giderek değişiyor.

İlk dönemlerde yapay zekâ çoğunlukla:

“Bu ortam restoran mı, araba mı, sessiz oda mı?”

sorusuna cevap vermek için kullanılıyordu.

Daha yeni sistemlerde ise soru değişmeye başladı:

“Bu seslerden hangisi kullanıcının duymak istediği konuşma?”

Bu çok daha zor bir problemdir.

Çünkü insan konuşması ile gürültü çoğu zaman aynı frekans aralığını paylaşır.

Örneğin restoranda:

• Kullanıcının konuştuğu kişinin sesi,
• yan masadaki kişinin sesi,
• garsonun sesi,
• tabak ve çatal sesleri

aynı anda mikrofonlara ulaşabilir.

Burada klasik bir filtreleme sisteminin “frekansları ayırması” yeterli olmayabilir.

Yapay zekâ ise konuşmanın zamansal özelliklerini, spektral özelliklerini ve mekânsal ipuçlarını birlikte kullanarak daha karmaşık bir ayrıştırma gerçekleştirmeyi hedefliyor.

Fortell AI 2.0'ın en önemli özelliği belki de donanım değişikliği gerektirmemesi​

İşitme cihazı sektöründe yeni bir teknoloji çıktığında kullanıcıların genellikle yeni bir cihaz satın alması gerekir.

Fortell AI 2.0'da ise şirket, aynı donanım üzerinde AI modelini güncelledi.

Şirketin teknik değerlendirmesine göre AI 2.0 mevcut cihazlara ücretsiz kablosuz yazılım güncellemesi olarak gönderiliyor.

Bu yaklaşımın sektör açısından önemli bir sonucu olabilir.

Eğer işitme cihazlarının yapay zekâ modelleri gelecekte akıllı telefonlardaki işletim sistemi ve uygulamalar gibi sürekli geliştirilebilirse, cihazın satın alındığı gün ile birkaç yıl sonraki performansı arasında önemli farklar oluşabilir.

Başka bir ifadeyle:

İşitme cihazının teknolojik ömrü yalnızca donanımın yaşıyla değil, yazılımın gelişme kapasitesiyle de belirlenebilir.

Bu, gelecekte işitme cihazı satın alma alışkanlıklarını değiştirebilecek bir modeldir.

Pil ömrü ve bağlantı özellikleri​

Gerçek yaşam deneyiminde cihazın yalnızca konuşmayı ne kadar iyi ayırdığı değil, gün boyunca kullanılabilir olması da önemlidir.

HearingTracker deneyinde kullanıcı, cihazları ilk gece şarj etmeden kullandığında sağ cihazın yaklaşık 25 saat, sol cihazın ise 26 saatin üzerinde çalıştığını bildirdi.

HearingTracker'ın ürün incelemesine göre Fortell cihazları sürekli AI işlemesiyle 24 saatten fazla kullanım sunuyor ve hızlı şarjla ek kullanım elde edilebiliyor.

Bununla birlikte cihazın bazı bağlantı sınırlamaları bulunuyor.

2026 itibarıyla doğrudan ses aktarımı ve uygulama desteği Apple ekosistemine odaklanmış durumda; Android desteği bulunmuyor. Telecoil desteğinin de olmaması, işitme döngülerini kullanan bazı kullanıcılar açısından önemli bir dezavantaj olabilir. Şirket gelecekte Auracast desteği eklemeyi planladığını belirtiyor.

50 saatlik deneyden hangi sonucu çıkarmalıyız?​

HearingTracker'ın 50 saatlik gerçek yaşam deneyi oldukça ilgi çekici.

Ancak bilimsel açıdan şu üç kanıt düzeyini birbirinden ayırmak gerekiyor:

1. Kullanıcı deneyimi

Tek bir deneyimli işitme cihazı kullanıcısının New York'taki yaklaşık 50 saatlik gözlemleri.

Bu deneyim oldukça olumlu olsa da genellenemez.

2. Kontrollü teknik testler

AI 2.0'ın 80 akustik sahnede AI 1.0 ile karşılaştırılması.

Burada 2,13 dB ortalama SNR iyileşmesi ve bazı koşullarda 4,1 dB'ye ulaşan farklar bildiriliyor.

Bu sonuçlar teknik açıdan önemlidir ancak büyük bir klinik kullanıcı çalışmasının yerini tutmaz.

3. Önceki Spatial AI klinik ve hakemli araştırmaları

30 kişilik randomize kontrollü çalışma ve 20 kişilik hakemli tercih çalışması, Fortell'in temel Spatial AI yaklaşımının gürültülü ortamlarda umut verici sonuçlar verdiğini gösteriyor.

Dolayısıyla mevcut kanıtların tamamı birlikte değerlendirildiğinde, Fortell'in teknolojisini “sadece pazarlama söylemi” olarak görmek doğru olmaz.

Ancak “işitme cihazları tarihinde kesin bir devrim gerçekleşti” demek için de henüz erken.

Bağımsız testlerin sonuçları neden önemli?​

Buradaki en kritik noktalardan biri bağımsız doğrulama.

Fortell AI 2.0'ın kontrollü şirket testleri oldukça etkileyici olsa da HearingTracker'ın Ağustos 2026 tarihli incelemesinde bağımsız HearAdvisor laboratuvar testlerinin henüz tamamlanmakta olduğu belirtiliyor. Nihai SoundScore ve bağımsız değerlendirme sonuçlarının yayımlanması bekleniyor.

Bu sonuçlar önem taşıyor.

Çünkü işitme cihazı performansını değerlendirirken yalnızca üreticinin kendi testleri değil, bağımsız laboratuvar ölçümleri, gerçek kullanıcı çalışmaları ve farklı araştırma gruplarının tekrarladığı sonuçlar daha güçlü bir kanıt tabanı oluşturur.

Özellikle şu soruların yanıtları önem taşıyacaktır:

• AI 2.0 farklı işitme kaybı derecelerinde aynı performansı gösteriyor mu?
• Yaşlı kullanıcılar üzerinde sonuçlar nasıl?
• Gerçek restoran ortamlarında kelime tanıma gerçekten artıyor mu?
• Kullanıcıların dinleme eforu azalıyor mu?
• Konuşma doğallığı uzun süreli kullanımda korunuyor mu?
• Sistem farklı aksanlarda ve dillerde nasıl performans gösteriyor?
• Kalabalık ortamlarda hedef konuşmacı değiştiğinde sistem ne kadar hızlı adapte oluyor?
• Android ve diğer bağlantı platformlarıyla uyumluluk genişleyecek mi?

Bunlar, gelecekte yapılacak bağımsız çalışmaların cevaplaması gereken sorular.

Fortell AI 2.0 gerçekten önemli bir gelişme mi? Evet, ancak ölçülü bir ifadeyle.​

Fortell AI 2.0, işitme cihazlarında yapay zekânın kullanımının yeni bir aşamasını temsil ediyor olabilir. Buradaki yenilik yalnızca “yapay zekâ kullanılması” değil. Günümüzde birçok premium işitme cihazında zaten yapay zekâ ve derin öğrenme tabanlı sistemler bulunuyor. Fortell'in dikkat çekici tarafı, yapay zekâyı doğrudan ses kaynaklarını ayırmak ve hedef konuşmayı diğer konuşmalardan ve gürültülerden ayırmak amacıyla kullanması. AI 2.0 ile birlikte şirketin daha geniş gerçek yaşam sesleriyle eğitilmiş bir model kullanması ve bunu mevcut donanımlara yazılım güncellemesi olarak sunması da ayrıca önemli.

Şirketin teknik verilerinde AI 1.0'a kıyasla ortalama 2,13 dB SNR iyileşmesi, en zorlu koşullardan birinde ise 4,1 dB'lik fark bildirilmesi dikkat çekici. HearingTracker'ın 50 saatlik New York deneyimi de bu teknolojinin yalnızca laboratuvarda değil; trafik, metro, restoran ve sosyal toplantılar gibi karmaşık gerçek yaşam ortamlarında nasıl algılandığına dair ilginç bir pencere açıyor.

Bununla birlikte bilimsel açıdan en doğru sonuç şudur: Fortell AI 2.0 umut verici ve teknik olarak dikkat çekici bir yapay zekâ güncellemesidir; ancak gerçek yaşamda diğer üst düzey işitme cihazlarına üstünlüğünün kesin olarak kanıtlandığını söylemek için bağımsız ve daha geniş klinik çalışmalara ihtiyaç vardır.

Belki de bu teknolojinin en önemli mesajı bir başka noktada yatıyor: Geleceğin işitme cihazları yalnızca “daha yüksek ses veren cihazlar” olmayacak. Asıl rekabet, kullanıcının hangi sesi duymak istediğini anlayabilen ve karmaşık bir ses ortamında o sesi diğerlerinden ayırabilen sistemler arasında yaşanacak. Fortell AI 2.0 bu geleceğin önemli örneklerinden biri olabilir.

Bilimsel kaynaklar ve araştırmalar​

• Morris C. ve ark. Spatial AI consistently preferred to state-of-the-art hearing aids in multitalker noise. International Journal of Audiology, 2026. DOI: 10.1080/14992027.2026.2663345. Çalışmada 20 yetişkin ve 100 körlenmiş karşılaştırma kullanılmıştır.
• Fortell Research. The Fortell AI 2.0 update improves objective speech metrics across challenging noisy and multi-talker environments. Ağustos 2026.
• Fortell Research. Clinical Trial Demonstrates Breakthrough Intelligibility Gains with Fortell. 2025/2026.
• Gailor B. Fortell AI 2.0 Hearing Aids: A 50-Hour NYC Trial. HearingTracker, 10 Eylül 2026.