Epidemiyoloji Nedir?
Epidemiyoloji, hastalık ve bozuklukların varlığını veya yokluğunu belirleyen tüm faktörleri araştıran tıp bilimi dalıdır. Epidemiyolojik araştırma, kaç kişinin bir hastalığa veya rahatsızlığa sahip olduğunu, bu sayıların değişip değişmediğini ve bozukluğun toplumumuzu ve ekonomimizi nasıl etkilediğini anlamamıza yardımcı olur.
İnsan iletişiminin epidemiyolojisi, ödüllendirici ve zorlu bir alandır. Epidemiyologların topladığı verilerin çoğu, bir araştırmaya katılan kişiler tarafından sağlanan cevaplardan veya kişisel raporlardan gelir. Örneğin; epidemiyolojik bir çalışma, evlerinde birisinin işitme sorunu olup olmadığı sorulduğunda "Evet" yanıtı veren kişilerin sayısı hakkında veri toplayabilir. Böyle bir cevap veren her kişi, "işitme sorununu" farklı şekilde yorumlayabilir. Bu, böyle bir çalışmanın sonuçlarının, bir evdeki her kişiye gerçek işitme (odyometrik) testlerin uygulandığı bir çalışmadan oldukça farklı olabileceği anlamına gelir.
Ayrıca, birçok epidemiyolojik tahmin, bir hastalıktan etkilenen insan sayısının zaman içinde nasıl değiştiğini belirlemeye çalışır. Aynı alanda aynı anda çalışan bilim adamları bile, belirli bir bozukluğu ölçmenin veya tanımlamanın en iyi yolu üzerinde anlaşamayabilir.
Bu alanda bilinmesi gereken temel terimler şunlardır:
İnsidans: Belirli bir süre boyunca bir popülasyondaki yeni hastalık veya bozukluk vakalarının sayısı.
Prevalans: Belirli bir zamanda bir popülasyondaki mevcut hastalık vakalarının sayısı.
Hastalığın maliyeti: Pek çok rapor, hastalık maliyeti olarak tıbbi bakım harcamalarını (yani harcanan fiili para) kullanır. İdeal olarak, hastalık maliyeti, işle ilgili maliyetler, eğitim maliyetleri, tıbbi durumun gerektirdiği destek hizmetlerinin maliyeti ve bireylerin sağlık risklerinden kaçınmak için ödeyecekleri miktar gibi ölçülmesi daha zor faktörleri de hesaba katacaktır.
Hastalık yükü: Acil tedavi maliyetinin ötesinde, hastalığın toplum için toplam önemi. Sağlıksızlık nedeniyle kaybedilen yaşam yılı veya toplam yaşam beklentisi ile engelliliğe göre ayarlanmış yaşam beklentisi (DALY) arasındaki fark olarak ölçülür.
DALY (Engelliliğe Göre Ayarlanmış Yaşam Yılı): Bir nüfusun sağlığının özet bir ölçüsü. Bir DALY, sağlıklı yaşamın kaybedilen bir yılını temsil eder ve bir nüfusun mevcut sağlığı ile o nüfustaki herkesin tam sağlıkla yaşlılık dönemine kadar yaşayacağı ideal durum arasındaki boşluğu tahmin etmek için kullanılır.
